Köpekler Neden Sahiplerini Yalar?

Köpeğiniz sizi neden yalıyor? Bunun tek bir cevabı yok. Köpekler sahiplerini sosyal iletişim kurmak, yakınlık göstermek, ilgi çekmek ve çevrelerinden bilgi toplamak gibi farklı nedenlerle yalar.

Yalamanın anlamı, davranışın gerçekleştiği duruma ve köpeğin diğer beden dili sinyallerine göre değişir. Yani her yalamanın tercümesi aynı değildir.

Bazen gerçekten size yakın olmak istiyordur, bazen dikkatinizi çekmeye çalışıyordur, bazen de elinizde kalan yemek kokusunun peşindedir. Köpekler dünyayı burunları ve ağızlarıyla keşfetmeyi sever; dolayısıyla merak ettikleri bir şeyin tadına bakmaları da işin doğal bir parçasıdır.

Köpekler insanlarla oldukça gelişmiş bir sosyal iletişim kurar ve davranışlarını karşılarındaki kişinin tepkilerine göre şekillendirir. Aslında bu oldukça büyük bir konu. Köpeklerin görsel, dokunsal, işitsel ve kokuya dayalı iletişimini ve insanlarla iletişimlerini inceleyen çok sayıda araştırma yapıldı, yapılmaya da devam ediyor.

Çoğu zaman köpeğinizin yüzünüze bir anda dilini uzatması için illa gizemli bir sebep aramanıza gerek yok. Bazen mesaj son derece basittir:

“Seninle ilgileniyorum.”

Bazen de:

“Elinde ne vardı? Bir tadına bakayım.”

Peki köpekler neden sahiplerini yalar? Gelin, bu ıslak öpücüklerin arkasındaki nedenlere bakalım.

Köpekler Neden Yalar?

Köpeklerde yalama oldukça doğal bir davranıştır. Yavruyken anne ve kardeşleriyle kurdukları iletişimden yetişkinlikteki sosyal etkileşimlerine kadar farklı durumlarda karşımıza çıkar. İnsanları yalamaları da çoğu zaman bu sosyal davranışların bir uzantısıdır.

701 köpek sahibiyle yapılan araştırmada, sahiplerin %85,3’ü köpeklerinin ellerini, %49,3‘ü ise yüzlerini yaladığını bildirmiş. Yani köpeğinizin elinizi veya yüzünüzü yalaması hiç de sıra dışı bir davranış değil.

Köpeğinizin sizi yalamasının en yaygın nedenleri arasında şunlar bulunur:

• Sosyal bağ kurmak ve yakınlık göstermek
• İlgi istemek
• İnsan teninin tadını veya kokusunu merak etmek
• Sizinle iletişim kurmak
• Çevresini keşfetmek
• Öğrenilmiş bir davranışı tekrarlamak

Şimdi bunların her birine biraz daha yakından bakalım.

Sizi Sevdiği ve Size Yakın Hissettiği İçin Yalar

Köpeklerin yalama davranışını insanlardaki öpücükle eşleştirmemiz tamamen tesadüf değil. Köpeklerde sosyal bakım ve yüz yalama gibi davranışlar sosyal etkileşimlerle ilişkilidir. Köpeklerin insanlarla kurduğu sosyal bağ da bilimsel literatürde uzun zamandır incelenen bir konu.

Örneğin koltuğa oturduğunuzda yanınıza gelip kuyruğunu sallıyor, gevşek bir beden diliyle size sokuluyor ve ardından yüzünüzü yalıyorsa, bu davranışı sizinle yakınlık kurma çabasının bir parçası olarak değerlendirmek gayet makuldür.

İşte bizim buna verdiğimiz isim belli:

Köpek öpücüğü.

Elbette köpeğiniz dilini size her uzattığında kalbinden sevgi taşmıyor. Aynı davranışın arkasında farklı nedenler de olabilir. Köpek davranışlarını anlamanın en doğru yolu, tek bir hareketi izole etmek yerine o sırada sergilediği diğer beden dili sinyallerine ve içinde bulunduğu duruma birlikte bakmaktır.

İlginizi Çekmek İçin Yalar

Köpeğiniz sizi yalıyor, siz de ona bakıp konuşuyor, gülüyor, seviyor veya “Yapma şunu!” diyerek bile olsa tepki veriyorsanız, köpeğiniz önemli bir şey öğrenir:

“Yaladığımda insanım benimle ilgileniyor”.

İşte böylece yalama, zaman içinde bir ilgi isteme davranışına dönüşür. Köpekler için olumlu veya olumsuz olması fark etmeksizin aldıkları tepki, davranışın tekrar edilmesini teşvik edebilir.

Bu nedenle özellikle siz bilgisayar başında çalışırken gelip elinizi yalayan, televizyon izlerken yüzünüze burnunu dayayıp ardından bir iki dil atan veya siz başka biriyle ilgilenirken araya giren bir köpeğiniz varsa, mesaj oldukça basittir:

“Ben buradayım. Benimle ilgilenir misin?”

Teninizin Tadını ve Kokusunu Sevdiği İçin Yalar

Bazen ortada romantik hiçbir şey yoktur. Köpeğiniz sadece tadınızı seviyor olabilir.

İnsan teninde terle birlikte tuz bulunur. Bunun yanında ellerimizde yemek kalıntıları, mutfak kokuları, kullandığımız kremlerin kokusu ve gün içinde temas ettiğimiz pek çok şeyden kalan farklı kokular bulunabilir. Köpekler için bunların hepsi oldukça ilgi çekicidir.

Özellikle yemek yedikten sonra ellerinizi veya yüzünüzü yalıyor, duştan çıktıktan sonra bacaklarınıza dadanıyor ya da spor yaptıktan sonra sizi daha fazla yalıyorsa, açıklama düşündüğünüzden daha basit olabilir:

“Burada güzel bir koku var.”

Hatta bazen:

“Burada güzel bir tat var.”

Köpekler çevrelerini yalnızca görerek değil, koku ve tat gibi duyularını kullanarak da keşfeder. Dolayısıyla elinizi yalaması her zaman duygusal bir mesaj olmak zorunda değildir.

Sizinle İletişim Kurmaya Çalıştığı İçin Yalar

Köpekler bizim gibi konuşamaz ama ihtiyaçlarını ve isteklerini davranışlarıyla anlatmayı gayet iyi öğrenirler.

Yalama da bu iletişimin bir parçası olabilir. Ancak burada önemli bir ayrıntı var: Yalamanın tek başına sözlük karşılığı yoktur.

Yani:

Yalama = mama istiyor

veya

Yalama = dışarı çıkmak istiyor

şeklinde çalışan bir köpekçe-Türkçe sözlük bulunmuyor.

Köpeğiniz sizi yalarken aynı anda oyuncağını getiriyorsa oyun istiyor olabilir. Mama kabına gidiyorsa yemek beklentisi olabilir. Kapıya bakıyor veya kapının önünde bekliyorsa dışarı çıkmak istiyor olabilir.

Kısacası köpeğinizin ne anlatmaya çalıştığını anlamanın en iyi yolu, yalama davranışını diğer beden dili sinyalleriyle birlikte değerlendirmektir.

Kuyruğu nasıl?

Kulakları nasıl?

Size sokuluyor mu?

Oyuncağını getiriyor mu?

Bir yere doğru sizi yönlendirmeye mi çalışıyor?

Bütün bunlar, tek başına bir yalamadan çok daha fazla bilgi verir. Köpeklerin insanlarla iletişiminde farklı davranış sinyallerini birlikte kullandığı, bu sinyallerin de bağlama göre değerlendirilmesi gerektiği davranış bilimi literatüründe özellikle vurgulanıyor.

Sizi Keşfetmek İçin Yalar

Köpekler çevreleri hakkında bilgi toplarken kokulara büyük ölçüde güvenir. Ancak iş burada bitmez; tat almak da onlar için dünyayı tanımanın yollarından biridir.

Bu yüzden üzerinizde yeni bir koku varsa, farklı bir şey yediyseniz veya köpeğinizin dikkatini çeken başka bir şey olduysa, önce koklayıp ardından bir dil atarak tadına bakması da an meselesidir.

Yeni sürdüğünüz krem mi?

Dışarıda başka bir hayvana mı dokundunuz?

Yemek mi yaptınız?

Spor yaptınız ve terlediniz mi?

Köpeğiniz için bunların hepsi küçük birer bilgi paketi.

Dolayısıyla sizi yalaması her zaman “köpek öpücüğü” değildir. Bazen burnuyla başladığı araştırmayı diliyle tamamlıyordur.

Yalama Davranışı Öğrenilmiş Bir Alışkanlığa Dönüştüğü İçin Yalar

Köpeğiniz sizi her yaladığında ona ilgi gösteriyorsanız, zamanla bu davranışın işe yaradığını öğrenebilir.

Bir yalama, bir sevgi.

Bir yalama, bir oyun.

Bir yalama, biraz konuşma.

Bir yalama, belki masadan düşen küçücük bir yiyecek parçası…

Köpeğiniz açısından denklem oldukça basit hale gelir: “Yalıyorum ve güzel şeyler oluyor.”

Köpek davranışlarında insanın verdiği tepkinin davranışı pekiştirebildiği iyi bilinen bir öğrenme mekanizmasıdır. Merck Veterinary Manual’ın köpeklerde davranış problemleri üzerine rehberinde bu tür davranışların nasıl pekişebildiği de açıklanıyor. Bu nedenle başlangıçta tamamen doğal bir sosyal davranış olan yalama, zaman içinde sizin tepkinizle pekişerek alışkanlığa dönüşebilir.

Bu da köpeğinizin sizi neden özellikle belirli zamanlarda yaladığını açıklayabilir.

Köpekler Neden Yüz Yalar?

Köpeklerin yüz yalama davranışı çoğu zaman sosyal etkileşim, yakınlık ve ilgiyle ilişkilidir. Ancak yüz yalama her zaman yalnızca “seni öpüyorum” anlamına gelmez; köpeğinizin o sıradaki beden dili ve davranışın gerçekleştiği bağlam da önemlidir.

Üstelik yüz, köpekler için oldukça ilgi çekici bir bölgedir. Yüzünüzdeki kokular, yediğiniz yiyeceklerden kalan izler ve verdiğiniz tepkiler, köpeğinizin ilgisini çekebilir.

Bir de işin sosyal tarafı var.

Köpeğiniz yüzünüzü yaladığında siz gülüyor, konuşuyor, onu seviyor veya onunla ilgileniyorsanız, bu davranışın ardından gelen etkileşim köpeğiniz için oldukça değerli olabilir.

Bu yüzden yüzünüze gelen o ıslak dilin arkasında bazen tek bir mesaj değil, birkaç mesaj aynı anda bulunur:

“Seni seviyorum.”

“Benimle ilgilen.”

“Burada güzel bir koku var.”

“Bir de tadına bakayım.”

Köpekler işte böyle. Bir davranış, birkaç farklı hikâye anlatabilir.

Köpekler Neden El Yalar?

Köpeklerin el yalama davranışında sosyal etkileşim kadar tat ve koku da önemli olabilir.

Ellerimiz gün boyunca yiyeceklere, farklı yüzeylere, bitkilere, hayvanlara, kremlere ve sayısız başka maddeye temas eder. Üstelik ter ve cilt kokusu da köpeğiniz için başlı başına ilgi çekici olabilir.

Bu yüzden köpeğiniz özellikle yemek hazırladıktan sonra veya yemek yedikten sonra ellerinize dadanıyorsa, ortada büyük bir duygusal mesaj aramadan önce ellerinizde ne koktuğunu düşünün.

Muhtemelen köpeğinizin burnu sizden önce cevabı bulmuştur.

Köpekler Neden Ayak Yalar?

Ayaklar da köpeklerin ilgisini çekebilecek kokuların yoğun olduğu bölgelerden biridir. Gün boyunca ayakkabı ve çorap içinde kalan ayakların kokusu, ter ve ciltteki tuz gibi etkenler köpeğinizin ilgisini çekebilir.

Bu nedenle köpeğiniz ayaklarınızı yalıyorsa bunu hemen “Bana çok düşkün.” diye yorumlamak zorunda değilsiniz.

Belki de sadece:

“Burası neden bu kadar ilginç kokuyor?”

diye araştırma yapıyordur.

Tabii sizi ayaklarınızdan başlayıp bütün vücudunuzdan sorumlu bir temizlik görevlisine çevirmeye çalışıyor da olabilir.

Köpekler Yalayarak Sevgi Gösterir mi?

Evet, yalama bazı köpeklerde yakınlık ve sosyal bağ kurma davranışının bir parçasıdır. Ancak her yalamayı doğrudan sevgi göstergesi olarak yorumlamak doğru değildir.

Köpeklerin insanlarla kurduğu sosyal bağ oldukça karmaşıktır. Araştırmalar, köpeklerin insanlarla etkileşime girmeye güçlü bir sosyal motivasyon gösterdiğini ve insan-köpek ilişkisinin bağlanma, sosyal iletişim ve karşılıklı etkileşim gibi birçok boyutu olduğunu ortaya koyuyor.

Bu nedenle köpeğinizin size sokulması, göz teması kurması, kuyruğunu rahat biçimde sallaması, sizi takip etmesi ve ardından yüzünüzü yalaması gibi davranışlar birlikte değerlendirildiğinde sosyal yakınlık hakkında çok daha anlamlı bir tablo ortaya çıkar.

Yani evet, o meşhur köpek öpücüğü bazen gerçekten bir sevgi ve yakınlık göstergesidir.

Ama köpeğinizin dilinin sizin yüzünüze değmesiyle birlikte bir parça pizza kokusu da devreye girdiyse, bilimsel tablo biraz daha karmaşık hale gelir.

Köpeğim Beni Sürekli Yalıyor, Normal mi?

Ara sıra sahibini yalamak normal bir köpek davranışıdır. Asıl dikkat edilmesi gereken nokta, davranışın ne kadar sıklaştığı, kontrol edilip edilemediği ve köpeğin günlük yaşamını etkileyip etkilemediğidir.

Köpeğiniz son zamanlarda sizi çok daha fazla yalamaya başladıysa veya yalama davranışı uzun süre durmadan devam ediyorsa, bunu yalnızca “Beni çok seviyor.” diye açıklamamak gerekir.

Özellikle şu durumlarda davranışın nedenini araştırmak iyi olur:

• Yalama davranışı aniden başladıysa veya belirgin şekilde arttıysa
• Köpeğiniz kendisini de sürekli yalıyorsa
• Belirli bir bölgeyi durmadan yalıyorsa
• Deride kızarıklık, yara, tüy dökülmesi veya tahriş oluştuysa
• Yalama davranışı oyun, yemek veya başka aktivitelerin önüne geçiyorsa
• Köpeğiniz huzursuz, gergin veya ağrılı görünüyorsa

Köpeklerde aşırı ve tekrarlayıcı yalama davranışının altında cilt sorunları, alerjiler, enfeksiyonlar, ağrı gibi fiziksel nedenler bulunabileceği gibi kaygı ve kompulsif davranışlar da rol oynayabilir. Veteriner davranış kaynakları, tekrarlayıcı davranışlarda önce olası fiziksel nedenlerin dışlanmasını özellikle öneriyor.

Hatta yakın tarihli bir veteriner davranış çalışmasında, davranış problemi nedeniyle değerlendirilen bazı köpeklerde altta yatan ağrının davranış değişiklikleriyle ilişkili olabileceği gösterildi. Bu nedenle özellikle yeni başlayan veya hızla kötüleşen davranış değişikliklerini yalnızca davranış problemi olarak görmek doğru değildir.

Köpeğiniz belirli bir bölgesini sürekli yalıyor ve o bölgede yara, kızarıklık veya tüy kaybı oluşuyorsa veteriner hekim tarafından değerlendirilmesi gerekir.

Köpeğimin Beni Yalamasını Nasıl Engellerim?

Aslında köpeğinizin sizi ara sıra yalamasından rahatsız olmuyorsanız, bu davranışı mutlaka ortadan kaldırmanız gerekmez. Yalama birçok köpek için doğal bir sosyal davranıştır.

Ancak yüzünüzün sürekli yalanmasından hoşlanmıyorsanız veya köpeğinizin sizi durmadan yalamasını istemiyorsanız, onu cezalandırmak yerine davranışa başka bir seçenek sunabilirsiniz.

Örneğin:

• Yalamaya başladığında sakince elinizi veya yüzünüzü uzaklaştırın.
• Oturmasını isteyin.
• Oyuncak verin.
• Kısa bir oyun başlatın.
• Sakin davrandığında ilgilenin.
• Yalamadığı anlarda da istediğiniz davranışı ödüllendirin.

Buradaki amaç “yalama” davranışını cezalandırmak değil, köpeğinize sizinle nasıl iletişim kurabileceğine dair başka bir seçenek sunmaktır.

Bu yaklaşım, köpek davranışlarında istenmeyen davranışı bastırmak yerine daha uygun bir davranışı öğretme anlayışıyla da uyumludur. Merck Veterinary Manual’ın davranış modifikasyonu rehberinde, normal fakat istenmeyen davranışlarda köpeğe alternatif davranışların öğretilmesi ve korku veya acıya dayalı cezalandırma yöntemlerinden kaçınılması öneriliyor.

Bu Yazıda Ne Öğrendik?

Köpeğinizin sizi yalamasının tek bir nedeni yok. Bazen size yakınlık göstermek, bazen ilginizi çekmek, bazen iletişim kurmak, bazen de elinizdeki yemek kokusunu araştırmak için dilini kullanıyor olabilir.

En önemlisi, yalama davranışını tek başına yorumlamamak. Köpeğinizin kuyruğuna, kulaklarına, bedenine, yüz ifadesine ve o sırada ne yaptığına birlikte bakın.

Çünkü köpekler bizimle konuşamıyor olsa da aslında sürekli bir şeyler anlatıyorlar.

Bazen mesajları gerçekten çok romantik:

“Seni seviyorum.”

Bazen biraz daha pratik:

“Mama nerede?”

Bazen ise son derece bilimsel:

“Elinde ne var? Bir tadına bakmam gerekiyor.”

Kısacası, köpeğiniz sizi yaladığında hemen tek bir anlama kilitlenmek yerine davranışın tamamına bakın. Böylece onun ne anlatmaya çalıştığını çok daha doğru anlayabilirsiniz.