İçerikler
Yaz geldiğinde insanın canı her zaman bir şeyler yemek istemiyor. Bir bardak soğuk su, birkaç parça karpuz, belki bir top dondurma…
Köpekler de sıcak havalarda serinlemenin yollarını arıyor. Üstelik insanların aksine vücut genelinde ter bezlerine sahip olmadıkları için vücut ısılarını dengelemek kolay değildir.
Elbette köpeğimizin normal beslenmesini sırf hava ısındı diye baştan aşağı değiştirmemize gerek yok. Ama sıcak günlerde alıştığı yiyecekleri biraz daha eğlenceli ve serin bir şekilde sunabilir, güvenli bazı atıştırmalıklarla ona küçük yaz sürprizleri hazırlayabiliriz.
Üstelik bunu mutfakta bulunan birkaç malzemeyle yapabileceğimiz oldukça basit fikirler var.
Köpeğinizin sıcak günlerde keyifle tüketebileceği pratik, serin ve güvenli atıştırmalıkları bir araya getirdik.
İşte karpuzdan dondurulmuş ödüllere, soğutulmuş yaş mamadan ev yapımı köpek dondurmasına kadar yaz boyunca deneyebileceğiniz birkaç fikir!
Yazın Köpeklerin İştahı Neden Azalır?
Yaz geldiğinde pek çok köpek sahibinin aklına takılan o endişeli soruya değinmek gerekiyor: “Köpeğimin iştahı neden azaldı?”
Sıcak havalarda bazı köpeklerin mama kabına olan ilgisinin azalması mümkün. Özellikle çok sıcak havalarda vücut ısısını dengede tutmaya çalışan köpekler, içgüdüsel olarak hareketlerini kısıtlar ve serin zeminlerde dinlenmeyi tercih ederler. Fiziksel aktivitenin azalmasıyla birlikte harcadıkları enerji de azalır ve kalori ihtiyaçları da doğal olarak düşer. Ayrıca vücut ısısını korumak yazın kış aylarına kıyasla metabolik olarak daha kolaydır.
Bunun yanı sıra, gıdaların sindirimi sırasında vücutta doğal bir iç ısı açığa çıkar. Dışarıdaki yüksek sıcaklıkla birleşen bu durum köpeğinizi rahatsız edebileceğinden, ağır mamalar yerine daha hafif ve yüksek su içerikli yiyeceklere yönelmek isterler.
Her köpek için “yaz geldi, artık daha az mama yiyor” diye düşünmemek gerekir. Köpeğinizin normal beslenme alışkanlığında belirgin ve kalıcı bir değişiklik varsa, bunu yalnızca sıcak havaya bağlamayın.
Özellikle mama yememeye; halsizlik, kusma, ishal, aşırı soluma, belirgin susuzluk veya davranış değişikliği eşlik ediyorsa veteriner hekime danışılmalıdır.
Yani sıcak havalarda bir öğünün biraz daha az ilgi görmesi başka, köpeğinizin belirgin şekilde iştahsızlaşması başka bir durumdur.
Yazın Köpekler İçin Serinletici Yiyecekler
Sıcak havalarda köpeğinize vereceğiniz yiyeceğin mutlaka özel bir “yaz yiyeceği” olması gerekmiyor.
Asıl güzel tarafı, köpeğinizin zaten sevdiği bazı yiyecekleri buzdolabında soğutarak veya küçük porsiyonlar halinde dondurarak farklı bir şekilde sunabilmeniz.
Örneğin:
- Küçük karpuz parçaları
- Salatalık dilimleri
- Çilek parçaları
- Köpeğinizin yiyebildiği başka güvenli meyvelerden küçük miktarlar
- Sade yoğurtla hazırlanmış dondurulmuş ödüller
- Köpeğinizin alışık olduğu yaş mamanın dondurulmuş küçük porsiyonları
- Su içeren ve köpeğiniz için uygun malzemelerle hazırlanmış buz küpleri
Burada amaç köpeğinizin öğününü değiştirmek değil. Sıcak bir günde ona küçük, serin ve keyifli bir ödül hazırlamak.
Mutfağınızda bulunan her soğuk ya da dondurulmuş gıda köpeğinizin anatomisi için uygun değildir. Doğru bir serinletici yiyecek seçerken temel hedefimiz; yüksek su oranı sunması, sindirimi yormaması ve vücut ısısını dengelerken ek kalori yükü bindirmemesidir.
İşte yüksek nem içeriğiyle köpeklere yazın verilebilecek en güvenli yiyecekler:
Karpuz
Karpuz, yaz aylarında serinlemek isteyen köpek sahiplerinin ilk aklına gelen meyvelerden biridir. Karpuzun yaklaşık %92’si sudur. Zengin A, B6 ve C vitamini içeriğinin yanı sıra potasyum barındırır. Sıcak günlerde az su içen köpekler için mükemmel bir doğal sıvı takviyesidir.
Yeşil sert kabuğu ve siyah/beyaz çekirdekleri mutlaka tamamen temizlenmelidir. Karpuz kabuğu köpeklerde bağırsak tıkanıklığına (intestinal obstrüksiyon) yol açabilir; çekirdekleri ise sindirim sistemini tahriş edebilir. Çekirdeksiz etli kısmı küp küp doğrayarak buzdolabında soğuttuktan sonra verebilirsiniz.
Salatalık
Salatalık, %96 su oranıyla köpekler için en yüksek nem içeriğine sahip ve en risksiz gıdalardan biridir. Kilo kontrolü yapması gereken, obeziteye yatkın veya diyabetik köpekler için ideal bir yaz ödülüdür. İçeriğinde karbonhidrat ve yağ barındırmaz.
Şerit veya ince halka şeklinde dilimleyerek sunabilirsiniz. Çiğneme alışkanlığı hızlı olan küçük ırk köpeklerde boğulma riskini önlemek için lokmalık boyutlarda kesilmesi önerilir.
Yazın ortasında “Acaba bunu da köpeğime verebilir miyim?” diye uzun uzun araştırmayı gerektirmeyen, oldukça basit bir seçenek.
Yaban Mersini ve Çilek
Yaban mersini ve çilek, köpekler için güçlü C vitamini, lif ve antioksidan kaynaklarıdır. Yaz sıcaklarının vücutta yarattığı hücresel stresi ve hücresel hasarı azaltmaya yardımcı olurlar.
Çileklerin sap kısımları kesilmeli ve iyice yıkanmalıdır. Yaban mersinleri ise bütün olarak dondurucuya atılabilir. Sıcak günlerde köpek eğitim ödülü olarak dondurulmuş 1-2 adet çilek veya yaban mersini vermek hem çok pratik hem de oldukça ferahlatıcıdır.
Elma ve Armut
Elma ve armut; yüksek su içerikleri, C vitamini ve lif zenginlikleriyle yaz günlerinde harika birer serinletici seçeneğidir. Dilimlenip buzdolabında soğutulduğunda kıtır dokularıyla hem diş temizliğine destek olurlar hem de köpeğinizi ferahlatırlar.
Elma ve armudun çekirdekleri siyanür (amigdalin) bileşiği içerir. Bu meyveleri köpeğinize sunmadan önce çekirdeklerini, saplarını ve koçan kısımlarını tamamen temizlemeli, sadece etli meyve kısımlarını doğrayıp soğutarak vermelisiniz.
Kereviz Sapı
Kereviz sapı A, B ve C vitaminleri ile kalsiyum deposudur. Aynı zamanda yaz aylarında sıcak havanın da etkisiyle köpeklerde oluşan ağız kokusunu doğal yoldan gidermeye yardımcı olur.
Kereviz saplarını uzun lifli yapısından arındıracak şekilde küçük küçük doğrayıp buzdolabında soğutabilirsiniz.
Pişmiş Yeşil Fasulye
Düşük kalorili, yüksek lifli ve demir bakımından zengin olan yeşil fasulye, diyet yapan köpekler için harika bir atıştırmalıktır.
Çiğ yeşil fasulye bazı köpeklerde gaz ve sindirim zorluğuna yol açabilir. Bu nedenle hafifçe buharda pişirilip dondurucuda veya buzdolabında soğutulduktan sonra ikram edilmesi en doğrusudur.
Sade Yoğurt ve Kefir
Sade ve şekersiz yoğurt veya kefir, köpeklerin küçük miktarlarda tüketebileceği süt ürünleri arasındadır. Yoğurt aynı zamanda protein ve kalsiyum içerir; canlı kültür içeren ürünlerde probiyotik bakteriler de bulunabilir. Ancak her köpek süt ürünlerini aynı şekilde tolere etmez.
Yoğurt ev yapımı köpek dondurması tarifleri için güvenli bir taban malzemesidir.
Laktoz intoleransına dikkat! Bazı köpeklerde laktozun sindirilmesi zor olabilir ve süt ürünleri sonrasında gaz, ishal veya karın rahatsızlığı görülebilir. Bu nedenle ilk kez vereceğiniz yoğurt veya kefiri küçük bir miktarla denemek en güvenli yaklaşımdır. Köpeğiniz süt ürünlerine karşı hassassa laktozsuz bir ürün tercih etmenizi öneririz.
Kemik Suyu
Ev yapımı kemik suyu; kolajen, amino asit ve mineral deposudur. Yazın iştahsızlaşan ve su kabına yaklaşmayan köpekler için oldukça ilgi çekicidir. Özellikle buz kalıplarında küçük porsiyonlar halinde dondurularak sıcak günlerde serinletici bir ödüle dönüştürülebilir.
Marketlerde satılan hazır bulyonlar veya hazır kemik suları yüksek oranda tuz, baharat, soğan ve sarımsak içerir. Soğan ve sarımsak ile bunların toz baharatları köpekler için toksiktir ve kırmızı kan hücrelerine zarar vererek anemiye yol açabilir.
Ev Yapımı Güvenli Köpek Dondurması Tarifleri
Tehlikeli içeriklerden uzak durarak mutfağınızda birkaç dakikada hazırlayabileceğiniz bu pratik ve besleyici tarifler, sıcak yaz günlerinde köpeğiniz için lezzetli bir serinletici ödül olacaktır.
Detaylı malzeme ölçüleri, adım adım hazırlanış aşamaları ve dondurma püf noktaları için hazırladığımız özel tariflerimize göz atabilirsiniz:
Meyveli Köpek Dondurması
Meyveli köpek dondurması tarifimiz; karpuz, çilek veya yaban mersini gibi güvenli yaz meyvelerini bağırsak dostu laktozsuz yoğurtla buluşturan, ferahlatıcı ve pratik bir dondurma seçeneğidir. Evdeki malzemelerle dakikalar içinde hazırlayabileceğiniz adım adım yapılış aşamaları ve dondurma püf noktaları için Köpekler için Ev Yapımı Dondurma Tarifi yazımıza göz atabilirsiniz.
Dondurulmuş Et Suyu / Kemik Suyu Küpleri
Yazın su içmeyi aksatan veya sıcaklardan dolayı iştahsızlaşan köpekler için ev yapımı tuzsuz kemik suyu ve taze maydanozla hazırlanan mükemmel bir ödüldür. Sıcak günlerde köpeğinizin su tüketimini artıracak bu sağlıklı tarifi adım adım uygulamak için Dondurulmuş Kemik Suyu Küpleri rehberimizi inceleyebilirsiniz.
Yaş Mamayı Serin Bir Ödüle Dönüştürün
Köpeğiniz yaş mama yiyorsa, bununla da oldukça pratik yaz ödülleri hazırlayabilirsiniz.
Küçük bir miktar yaş mamayı buz kalıplarına veya silikon kalıplara paylaştırıp dondurabilirsiniz.
Böylece yeni bir yiyecek denemek yerine köpeğinizin zaten alışık olduğu bir yiyeceği farklı bir şekilde sunmuş olursunuz.
Özellikle sıcak havalarda büyük bir porsiyon yerine küçük kalıplar kullanmak daha pratik. Bir tanesini çıkarıp verirsiniz, geri kalanı buzlukta bekler.
Açılmış yaş mamanın kendisini de buzdolabında saklayabilirsiniz; burada en doğrusu kullandığınız ürünün ambalajındaki saklama talimatlarını takip etmektir.
Yazın Serinletici Ödüller Verirken Dikkat Edilmesi Gereken %10 Kuralı
Serinletici atıştırmalıklar ve dondurulmuş ikramlar ne kadar sağlıklı olursa olsun, köpeğinizin günlük ana beslenmesinin yerini almamalıdır.
Veteriner beslenme kaynaklarında yaygın olarak kullanılan genel öneriye göre; gün içinde verilecek tüm serinletici meyveler, sebzeler ve ev yapımı dondurmalar, köpeğinizin günlük toplam kalori ihtiyacının %10’unu geçmemelidir. Kalan %90’lık kısım daima köpeğinizin rutin ve dengeli mamasından gelmelidir. Fazla ödül, yeni gıda veya köpeğin tolere edemediği bir içerik mide-bağırsak sorununa yol açabilir.
İnternetteki Popüler Ama Tehlikeli “Serinletici” Tarifler
Sosyal medyada veya internette “köpek dondurması tarifi” ya da “serinletici ev yapımı köpek ödülü” adı altında paylaşılan pek çok popüler tarif, iyi niyetle hazırlanmış olsa da her zaman sağlıklı olmayabiliyor. Köpeğinize ferahlatıcı bir sürpriz yapmak isterken sağlık sorunlarıyla karşılaşmamak için serinletici tariflerde şu hatalardan ve tehlikeli malzemelerden uzak durmalısınız:
1. Süt Kreması ve Hindistan Cevizi Sütlü Tarifler (Pankreatit Tehlikesi)
İnternetteki ev yapımı köpek dondurması tariflerinde lezzet ve kıvam katmak için normal süt kreması (sıvı krema) veya hindistan cevizi sütü/kreması sıkça önerilir.
Marketlerde satılan hayvansal süt kremaları %30’un üzerinde yüksek yağ ve yoğun laktoz içerir; konserve hindistan cevizi sütleri de benzer şekilde doymuş yağ deposudur. Yüksek yağ içeren tarifler bazı köpekler için uygun değildir; özellikle pankreatit öyküsü olan köpeklerde yüksek yağlı ödüllerden kaçınılmalıdır. Dondurma tabanı olarak kremalar yerine daima sade ve laktozsuz süzme yoğurt veya kefir tercih edilmelidir.
2. Ballı, Fıstık Ezmeli ve Şekerli Karışımlar
Meyve pürelerini veya dondurma tabanlarını tatlandırmak amacıyla tariflere bal, akçaağaç şurubu ya da hazır fıstık ezmesi eklenmesi sıklıkla tavsiye edilir.
Sağlıklı bir yetişkin köpeğin beslenmesinde ilave şekere hiçbir zaman yeri yoktur. Şeker yüklemesi obeziteye ve diş çürüklerine yol açar. Problem balın kendisinden ziyade gereksiz ilave şeker ve özellikle ksilitol içeren ürünler.
Hazır fıstık ezmelerinin ve diyet ürünlerin içinde bulunabilen Ksilitol adlı yapay tatlandırıcı, köpeklerde dakikalar içinde aşırı insülin salgılanmasına, kan şekerinin ölümcül düzeyde düşmesine (hipoglisemi) ve karaciğer yetmezliğine neden olur. (Kaynak: FDA)
3. Yüksek Baharat Kullanımı
Serinletici tariflere lezzet ve koku katması için “yarım yemek kaşığı” gibi yüksek baharat ölçülerine sahip tariflere rastlayabilirsiniz.
Yüksek dozda baharat köpeklerin ağız mukoza dokusunu ve mide çeperini tahriş edebilir. Hangi baharatın kullanıldığına göre de ciddi tehlikeler doğabilir.
Örneğin zencefil, tarçın, nane veya kekik gibi bazı baharatlar, köpekler için hazırlanmış bir ödül atıştırmalığında çok küçük miktarlarda aroma vermek amacıyla kullanılabilir. Ancak burada amaç yemeği baharatlandırmak değil, yalnızca hafif bir tat ve koku katmaktır. Bu nedenle tarifte bir kaşık dolusu baharat yerine bir tutam veya bıçağın ucuyla alınacak kadar küçük miktarlar yeterlidir.
Özellikle “daha lezzetli olsun” diye köri gibi baharat karışımları kullanırken içeriğine dikkat etmek gerekir. Hazır karışımların içinde köpekler için uygun olmayan soğan veya sarımsak tozu bulunabilir. Soğan, sarımsak ve bunların tozları köpekler için güvenli değildir ve tariflere kesinlikle eklenmemelidir.
4. Buzluktan Çıkarılmış Sert Buz Kütleleri ve Kemikler
Sıcak havalarda köpeği uzun süre oyalamak için büyük buz blokları veya dondurulmuş kemikler vermek cazip görünebilir. Ancak taş gibi sert ve büyük parçaları çiğnemesine izin vermek iyi bir fikir değildir.
Özellikle sert buzları kırmaya çalışan köpeklerde diş kırılması riski vardır. Aynı şekilde dondurulmuş kemikler de hem dişlere zarar verebilir hem de kırıldığında ağız ve sindirim sisteminde yaralanmalara yol açabilecek sert parçalar oluşturabilir.
Köpeğinize serinletici bir ödül vermek istiyorsanız, büyük ve sert parçaları çiğnetmek yerine küçük porsiyonlar halinde dondurulmuş, kolayca tüketebileceği yiyecekleri tercih edebilirsiniz.
Buz küplerini ise büyük parçalar halinde çiğnemesi için vermek yerine, birkaç küçük küpü su kabına eklemek daha pratik bir seçenektir.
Köpeğiniz aşırı sıcaklamışsa, yoğun şekilde soluyorsa, halsizleşmişse veya sıcak çarpmasından şüpheleniyorsanız bunu birkaç buz küpüyle çözmeye çalışmayın. Köpeği serin bir ortama alın, kontrollü şekilde soğutmaya başlayın ve mümkün olan en kısa sürede veteriner hekime başvurun. Sıcak çarpması hayatı tehdit eden bir acil durumdur.
5. Üzüm, Kiraz gibi Çekirdekli Meyveler
Meyveli serinletici tabağı veya meyveli buz küpleri hazırlarken evdeki her meyveyi bu karışıma dahil etmek son derece tehlikelidir.
Üzüm ve kuru üzüm, miktardan bağımsız olarak köpeklerde ani ve geri dönüşsüz böbrek yetmezliğine yol açan en toksik meyvedir. Kiraz, vişne, şeftali ve elma çekirdekleri ise siyanür bileşikleri barındırır ve yutulduğunda sindirim kanalında tıkanma (obstrüksiyon) riski yaratır.
Köpeğinize Soğuk Su veya Buz Verebilir misiniz?
Sıcak havalarda en önemli şeylerden biri hâlâ su.
Köpeğinizin önünde her zaman temiz içme suyu bulunmalı. Dışarı çıkıyorsanız yanınıza su almayı da unutmayın.
Bazı köpekler buz küpleriyle oynamayı da sever. Normal içme suyundan hazırlanmış birkaç küçük buz küpünü su kabına ekleyebilir veya uygun büyüklükte buz parçalarını ödül olarak verebilirsiniz.
Ancak köpeğiniz aşırı sıcaklamışsa, halsizse, yoğun şekilde soluyorsa veya sıcak çarpmasından şüpheleniyorsanız işi buz küplerine bırakmayın. Sıcak çarpması acil veteriner müdahalesi gerektiren ciddi bir durumdur.
Köpeğinizin su içme alışkanlığında belirgin bir değişiklik varsa bunu da sadece sıcak havaya bağlamayın. Bununla ilgili daha ayrıntılı bilgi için Köpeğim Su İçmiyor, Ne Yapmalıyım? yazımıza göz atabilirsiniz.
Yazın Köpeğinizi Şımartmak İçin Çok Para Harcamanıza Gerek Yok
Köpeğin yazını güzelleştirmek için her gördüğünüz “cooling” etiketli ürünü sepete atmanıza gerek yok.
Bazen evdeki buz kalıbı bile yeter.
Bir parça karpuz, birkaç çilek, biraz sade yoğurt veya köpeğinizin kendi yaş mamasıyla sıcak bir öğleden sonrayı daha eğlenceli hale getirebilirsiniz.
Bir de gölgeli bir köşe, temiz su ve mümkünse serin bir zemin eklediniz mi, yazlık paket tamam.
Çünkü köpeğinizin yaz tatili için beş yıldızlı otele ihtiyacı olmayabilir.
Bazen beş yıldız, buzlukta bekleyen üç tane çilekli yoğurt küpüdür.
Yazın köpeğinizi serinletmek için yapabileceğiniz şeyler aslında çok basit. Önemli olan, bunu yaparken onun normal ve dengeli beslenmesini bozmamak ve vereceğiniz yiyeceklerin köpekler için güvenli olduğundan emin olmak.
Gerisi biraz yaratıcılık, biraz buzluk ve bolca pati meselesi.
