İçerikler
Evde sakin görünen bir kedinin aniden kulaklarını geriye yatırıp ağzını açarak yüksek sesle tıslaması birçok kişiyi şaşırtabilir. Oysa tıslama, kedilerin en önemli savunma davranışlarından biridir.
Bir kedi tısladığında aslında “Bana yaklaşma, kendimi koruyacağım.” mesajını verir. Bu davranış çoğunlukla korku, tehdit altında hissetme veya köşeye sıkışma gibi durumlarda ortaya çıkar. Bazı davranış bilimciler ise bu sesin, yılan tıslamasına benzemesinin tesadüf olmadığını ve evrimsel bir avantaj sağlamış olabileceğini öne sürmektedir.
Kedilerde Tıslama Ne Anlama Gelir?
Tıslama, kedilerin saldırmak için değil, çoğu zaman kavgayı başlamadan bitirmek için kullandıkları bir uyarıdır.
Bir kedi;
- Kendini tehdit altında hissediyorsa,
- Tanımadığı bir hayvanla karşılaşmışsa,
- Acı çekiyorsa,
- Yavrularını koruyorsa,
- Kaçacak bir alan bulamıyorsa,
tıslayarak karşısındakini uzaklaştırmaya çalışır.
Bu nedenle tıslayan bir kediye yaklaşmak veya onu zorlamak doğru değildir. En güvenli yaklaşım, ona geri çekilmesi için alan tanımaktır.
Kedi sahiplerinin çok iyi bileceği gibi, bazen masum bir sevgi krizine girip kedinizi fazlasıyla ilgiye boğduğunuzda da tıslayabilir. Bunun tercümesi genellikle şudur: “Tamam, sevgin için teşekkür ederim. Ama bak bu kadar yeter. Biraz daha devam edersen elimden kaza çıkabilir.”
Kedi Tıslaması ile Yılan Tıslaması Arasındaki Benzerlik
Davranış bilimci Desmond Morris’in dikkat çektiği ilginç görüşlerden biri, kedi tıslaması ile yılan tıslaması arasındaki benzerliktir.
Gerçekten de köşeye sıkışmış bir kedinin çıkardığı ses, birçok yılanın savunma sırasında çıkardığı tıslama sesine oldukça benzer. Morris’e göre bu benzerlik tesadüfi olmayabilir.
Hipoteze göre saldırgan bir hayvan, duyduğu bu sese istemsiz olarak temkinli yaklaşır. Çünkü pek çok yırtıcı, zehirli yılanlarla karşılaşmaktan kaçınacak şekilde evrimleşmiştir. Böylece kedi, aslında sahip olmadığı bir tehlikeyi varmış gibi hissettirerek saldırganın kısa süreli de olsa duraksamasını sağlar.
Bu görüş, hayvan davranışları üzerine yapılan tartışmalarda hâlâ ilgi çekici bir örnek olarak yer almaktadır.
Kediler Tıslarken Kulaklarını Neden Geri Yatırır?
Tıslama yalnızca sesten ibaret değildir.
Savunma pozisyonuna geçen bir kedi; kulaklarını tamamen geriye yatırır, ağzını açarak dişlerini gösterir, bıyıklarını öne doğru uzatır, göz bebeklerini büyütür, vücudunu gergin tutar.
Bu duruş, kedinin kendisini olduğundan daha tehlikeli göstermesine yardımcı olur. Aynı zamanda kulaklarını geriye yatırması, olası bir saldırıda kulaklarını korumasını da sağlar.
Tükürür Gibi Ses Çıkarmasının Sebebi
Bazı kediler yalnızca tıslamakla kalmaz, kısa ve sert bir “tükürme” sesine benzeyen ek bir ses de çıkarır. Tükürme sesi geldikten sonra, ani bir pençe hareketinin de görünmesi an meselesidir.
Bu ses, tehdidin seviyesinin yükseldiğini gösteren güçlü bir uyarıdır. Özellikle yabancı kedilerle karşılaşmalarda veya ani korku durumlarında daha sık duyulabilir.
İlginç şekilde bazı yılan türleri de savunma sırasında benzer sesler çıkarır. Bu nedenle Desmond Morris, iki davranış arasındaki benzerliğin yalnızca tıslamayla sınırlı olmadığını ileri sürmüştür.
Tıslayan Bir Kediye Nasıl Davranılmalı?
Kedim tıslıyor? Ne yapmalıyım?
Kediniz size veya başka bir hayvana tıslıyorsa onu cezalandırmaya çalışmayın. Tıslama, saldırganlık değil; çoğu zaman korkunun ve rahatsızlığın dışa vurumudur.
Böyle bir durumda:
- Üzerine yürümeyin.
- Dokunmaya çalışmayın.
- Kaçabileceği güvenli bir alan oluşturun.
- Sakinleşmesi için zaman tanıyın.
Kesin olan şudur: Bir kedi tıslıyorsa, o an kendini güvende hissetmiyordur ve ona ihtiyaç duyduğu alanı tanımak en doğru yaklaşımdır.
Kedim Durup Dururken Tıslıyor, Sebebi Ne Olabilir?
Bir kedi sebepsiz yere tıslamaz. Tıslama, kedilerin rahatsız olduklarını anlatmak için kullandıkları önemli bir iletişim şeklidir. Bu rahatsızlık bazen korku veya stres kaynaklı olabilirken, bazen de doğrudan ağrıdan kaynaklanabilir.
Özellikle daha önce sakin olan bir kediniz aniden durup dururken tıslamaya başladıysa, bunu “huysuzluk” olarak değerlendirmemek gerekir. Kediler konuşamadıkları için, yaşadıkları fiziksel rahatsızlığı davranışlarıyla göstermeye çalışırlar.
Örneğin idrar yolu enfeksiyonu veya idrar yolu tıkanıklığı yaşayan kediler, şiddetli ağrı nedeniyle sık sık tıslayabilir. Bunun yanında huzursuzca dolaşma, sürekli pozisyon değiştirme, ağzını şapırdatma, tuvalete gidip yapamama veya normalden farklı davranışlar da görülebilir.
Benzer şekilde eklem ağrıları, diş problemleri, yaralanmalar ya da karın bölgesindeki ağrılar da kedinin dokunulduğunda veya bazen hiçbir temas olmadan tıslamasına neden olabilir.
Eğer kediniz daha önce göstermediği şekilde sık sık tıslıyor, davranışlarında belirgin bir değişiklik yaşıyor veya ağrı belirtileri gösteriyorsa, vakit kaybetmeden bir veteriner hekime başvurmanız önemlidir. Erken teşhis, birçok hastalıkta tedavi şansını önemli ölçüde artırır.
